Değer Artış Kazancı Vergisi nedir?

Gayrimenkul alım ve satım işlemlerinde devlet tarafından tapu harcı, işlem masrafı ve çeşitli vergilerin ödemesi alınır. Değer Artış Kazancı Vergisi de gayrimenkul alım satımında alınan vergi türlerinden biridir. Bir gayrimenkulü aldıktan 5 yıl sonra satan kişiler, Değer Artış Kazancı Vergisi ödemek durumundadır. İstisna kabul edilen tek durum, gayrimenkulün miras ya da bağış gibi yollarla alınmış olmasıdır. 5 yıllık sürenin işleyişinde esas alınan tarih ise tapu devir tarihleridir.

 Değer Artış Kazancı Vergisi, gayrimenkulün satıcısından tahsil edilen bir vergi türüdür. Bir gayrimenkul, alınış tarihinden sonra 5 yıl içerisinde değer artışı gösterebilir. Örneğin, bir konutun tapuda görülen değeri 100.000 TL ise yapılan yeni işlemlerde değeri 150.000 TL'ye yükselebilir. Eski değer ile yeni değer arasında oluşan bu fark sebebiyle gayrimenkulün satıcısı, Değer Artış Kazancı Vergisi öder. Buradaki amaç, konuttan ya da herhangi bir gayrimenkulden satış yoluyla elde edilen kazancın vergisini tahsil etmektir. Örnekte olduğu gibi 100.000 TL'ye aldığı konutu 5 yıl sonra 150.000 TL'ye satan kişi, satıştan 50.000 TL kâr elde etmiş olur. Hesaplamalar neticesinde 50.000 TL'ye düşen vergi miktarını ödemek zorundadır.

Değer Artış Kazancı Vergisi nasıl hesaplanır?

Değer Artış Kazancı Vergisi, TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından açıklanan Yİ-ÜFE oranlarına göre hesaplanır. Yİ-ÜFE'nin açılımı ise Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi'dir. Yİ-ÜFE oranları, her ay yeniden açıklanan oranlardır. Ancak, hesaplama yapılırken bir önceki ayın oranları göz önünde bulundurulur. Söz konusu vergi, gayrimenkulün alış fiyatı, alış tarihi, satış fiyatı ve satış tarihi, giderler gibi veriler hesaplanarak bulunur. Online olarak sunulan değer artış kazancı vergisi hesaplama araçlarından yaklaşık vergi tutarı öğrenilebilir. Gelir Vergisi Kanunu'nun 80'inci maddesi gereği tahsil edilen Değer Artış Kazancı Vergisi ile ilgili sorunlar için Gelir İdaresi ile iletişime geçilebilir. ''189'' nolu ya da ''444 01 89'' nolu çağrı merkezlerine ulaşılarak resmî işlemler hakkında bilgi alınabilir.

Değer Artış Kazancı Vergisi hesaplaması, online araçlar dışında basit işlemlerle de bulunabilir. Öncelikle, gayrimenkulün alış fiyatı ile bir önceki ay açıklanan Yİ-ÜFE oranı çarpılır. İşlem sonucunda gayrimenkulün bugünkü net değeri elde edilir. Ardından satıcının eski alış fiyatı, bugünkü satış fiyatından çıkarılır. Elde edilen sonuçla satıcının kazandığı net kâr ortaya çıkar. Bu işlemin ismi ise "istisna öncesi değer artış kazancı"dır. İşlem sonucundan yıllara göre düşülen istisna tutarı da düşülür. İşlem sonucunda istisna sonrası matrah bulunmuş olur. Son olarak, satış sırasında ödenecek olan tapu harcı da istisna sonrası matrahtan düşülür. Bu işlemler sonucunda elde edilen rakam, Değer Artış Kazancı Vergisi miktarıdır.

Değer Artış Kazancı Vergisi ödeme yöntemleri nelerdir?

Değer Artış Kazancı Vergisi, yıllık olarak iki dönemde bir tahsil edilir. Her yılın mart ve temmuz aylarında 2 eşit taksitte ödenen vergi, Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesinden online olarak kredi kartı ya da banka kartı ile ödenebilir. Ancak ödeme, yalnızca Gelir İdaresi Başkanlığı ile anlaşmalı bankaların kartlarından alınabilir. Ayrıca, anlaşmalı bankaların internet bankacılığı ya da cep şube platformlarından da ödeme yapılabilir. Yine anlaşmalı bankaların şubelerinde ve vergi dairelerinin tümünde Değer Artış Kazancı Vergisi ödenebilir.

Değer Artış Kazancı Vergisi hangi tür gayrimenkuller için ödenir?

Gelir İdaresi Başkanlığının yaptığı açıklamalara göre ''Arazi, bina, maden suları, memba suları, madenler, taş ocakları, kum ve çakıl çıkarma yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar, voli mahalleri ve dalyanlar, gayrimenkul olarak tescil edilen haklar, gemi ve gemi payları ile motorlu tahmil ve tahliye vasıtaları'', Değer Artış Kazancı Vergisi ödemek durumundadır.

Değer Artış Kazancı Vergisi'nin ödenmediği durumlar nelerdir?

Bir gayrimenkul, eşe ya da çocuklara devredilmişse ''Veraset ve İntikal Vergisi'' alınacağından, Değer Artış Kazancı Vergisi alınmaz. Değer Artış Kazancı Vergisi'nin alınabilmesi için gayrimenkul satışı gerçekleşmiş ve kazanç elde edilmiş olması gerekir. Derneklere ya da vakıflara bağışlanan gayrimenkullerden ve karşılıksız olarak verilmiş olan gayrimenkullerden de Değer Artış Kazancı Vergisi alınmaz.